بسم الله الرحمن الرحیم

بالغ بر شش میلیارد انسان بر روی کره خاکی زندگی می کنند. و این کره خاکی که انسان گاه آن را جهان می خواند خود ذره ای بسیار ریز در یک دنیای لایتناهی است که درک ابعاد و گستردگی آن از ذهن بشر خارج است. بر روی این سیاره بسیار بسیار کوچک، در این برهه زمانی، بالغ بر شش میلیارد انسان زندگی می کند. میلیاردها میلیارد انسان پیش از این بر روی این سیاره زیسته اند و از آن رفته اند؛ اگرچه اجزای جسمشان اسیر خاک این سیاره مانده، اما بخش متعالی وجودشان هیچ وابستگی به این خاک نداشته و به فضای دیگری از این لایتناهی ناشناخته کوچ کرده است.

چرخه زمینی انسان که همانا تبدیل انرژی مادی از اسپرم و تخمک به نطفه و سپس انسان و پس از آن خاک و ... می‌باشد، در علوم طبیعی به وصف آمده است. اما چرخه متعالی حیات انسان که همانا روح می باشد، در علوم زمینی نگنجیده است. روح انسان برای زیستن در این کره خاکی از ابزار خاکی جسم بهره جسته تا سفری را در این سیاره تجربه نماید. امکان حضور و زیستن در این خاک تنها با تولد میسر است؛ آری تنها با درآمدن در قالب گوشت و استخوان انسانی. بدون شک روح آگاه است از این سفر و می داند که رجعتی خواهد داشت...

بالغ بر شش میلیارد انسان در این کره خاکی زیست می کنند و هر یک آنچه را بیش از هر چیز در حیات خود درک و حس خواهد کرد، تنها خویشتن خویش است. و هر انسان تنها برهه ای از زمان را در سیاره زمین درک خواهد کرد، تنها جزئی کوچک را؛ دامنه ای زمانی به نام عمر.

جسم درگیر طبیعت است. همچون خزان و بهار. جسم رشد می کند و سپس پیر می شود. حتی تولد نیز رشدی جسمانی است؛ شکل گیری نطفه، بخشی از طبیعت است. لیکن روح فارغ از طبیعت است. خزان و بهار نمی شناسد. رشد فیزیکی را تجربه نمی کند. روح تولد ندارد. روح خلق شده است. و زمان آن، آغاز خلقت بوده است. تولد برای روح تنها تجسد است.

روح با جسم به زمین می آید و در این دنیای مادی محصور می گردد و هرچه دریافت و درک خواهد کرد، توأم با تجربیات مادی و جسمانی اوست؛ از درد جسم رنج می کشد، از لذات زمینی به شوق می آید... و چه خوش می نویسد میگل د. اونامونو که « از برکت عشق است که در می یابیم روح هم بهره ای از جسم دارد.» (اونامونو)

جستجوی کمال که بسته به تفکر و جهان بینی افراد متفاوت است، او را به تکاپویی وا داشته که همانا مایه پیشرفت نوع بشر در عرصه های مختلف علم، تکنولوژی، رفاه، عرفان الهی و ... است.

بی گمان وعده ملاقات پروردگار در دین، نوید از والاترین میل بشر است. انسان که به انحاء مختلف، آگاهانه و ناآگاه همواره می کوشد تا به سطح بالاتری از ارزش های مادی و معنوی نائل شود، در راه ارتقای داشته ها یا بودن خود، کمال را می‌جوید. آری داشتن یا بودن بدان سان که اریک فروم در کتابی به همین نام از آن سخن می گوید، دو منش متفاوت بشری است که او را به تکامل داشته ها یا تکامل وجود خویش وامی دارد.

«مسأله داشتن در برابر بودن به طوری که بودن علی البدل داشتن قرار گیرد برای شعور عام یا فهم عادی چندان جذبه‌ای ندارد. چنین به نظر می رسد که داشتن یک پدیده عادی زندگی است: ادامه زندگی مستلزم داشتن لوازمی است. به علاوه برای آن که از اشیا و لوازمی لذت ببریم، باید آن‌ها را داشته باشیم. در فرهنگی که هدف غایی آن داشتن است... چنین می نماید که جوهر بودن، داشتن است و اگر کسی چیزی ندارد، چیزی هم نیست.» (اریک فروم٬ داشتن یا بودن)

دین که دربرگیرنده رهنمودهایی برای تعالی داشتن ها و بودن ها است٬ هدف غایی از مسیر پیش روی انسان را بهترین حالت بودن معرفی می نماید٬ در حضور پروردگار.

یا ایها الانسان انک کادح الی ربک کدحا فملاقیه (سوره انشقاق آیه 6) ای انسان با هر رنج در راه طاعت حق بکوش عاقبت حضور پروردگار خود می روی.

فی الواقع می توان گفت تمام بهانه های زمینی برای رسیدن به همین آرامش غایی است که در انا الیه راجعون و در فنای فی الله نهفته است.

اما انسان در بسیاری از مراحل مسیر زندگی خویش "بودن" خود را فراموش نموده و به "داشته" هایش می اندیشد. و همین است که از معنویات فاصله می گیرد. حتی دینداری را نیز تنها به مصرف تعالی بخشی به داشته ها می رساند. اما ورود به بعد روحانی انسان٬ مسأله ای بس ارزشمند است که فروم اندیشمندانه آن را یافته است اما نگرش به این مسأله تحت لوای دین که این کتاب فارغ از آن است٬ همانا گوهر تعلیمات دین است.